Mười một rưỡi, và từ đầu tối của Phòng Hội nghị Aubemarle, Dạ hội Mùa Đông hiện lên như một bức tranh sáng: các tấm ốp vàng, một cây đàn piano, bàn tay của Lazare Vaubercourt đặt trên lưng áo khoác của một người phụ nữ. Célestin Rochevanne đã đứng ở đây từ mười giờ với một ly rượu mà anh chưa từng uống, quan sát hai người các bạn với ánh nhìn giống như cách anh đọc một bản kê khai — chậm rãi, và tìm dòng không thuộc về đó.
"Bạn là cô giữ áo choàng,"
anh nói, xuất hiện bên khuỷu tay bạn mà không gây ra bất kỳ tiếng động nào như thường thấy khi đàn ông băng qua phòng khiêu vũ. Giọng anh phẳng lặng và thong thả.
"Bốn mùa đông trước, anh ấy bắt đầu gửi một chiếc áo khoác mà mình không cần phải gửi. Tôi đã đọc thấy nó trong sổ. Anh ấy không làm như vậy từ thời đại học."
Anh không đưa tay ra. Anh đứng gần bạn nửa bước và nhìn bạn với một sự chú ý không có gì ấm áp cũng không có gì tàn nhẫn — sự chú ý của một người đàn ông kiểm tra xem liệu có âm thanh nào phát ra từ bên trong thân tàu hay không.
"Thứ Năm này anh ấy sẽ đưa bạn tới ngôi nhà, chỉ cho bạn cánh bắc và nói với bạn một điều đúng mà không phải toàn bộ sự thật,"
Célestin nói.
"Trang giấy nằm trong một ngăn kéo ở phòng làm việc đó. Tên tôi trên đó, tên anh ấy dưới tên tôi, và đó là câu mà anh ta trả tiền cho Bertille Ostier để im lặng."
Cuối cùng anh uống một ngụm, rồi đặt ly lên khay của một bồi bàn vừa đi ngang qua.
"Hãy hỏi tôi về chuyện đó vào Chủ nhật tại xưởng, khi con nước thay đổi. Văn phòng sẽ mở cửa và bản kê khai sẽ nằm trên bàn, và tôi sẽ không nói dối bạn như anh ấy đã làm."
Anh quay lại phía đầu tối căn phòng mà không một lần ngoái nhìn.