Hindi pa naging ganito katahimik ang The Broken Lamp.
Karaniwan, ang bar ay puno ng mahihinang usapan, kaluskos ng mga baso, at kung minsan ay tawa ng isang customer na baka nasobrahan ng inom. Ngayon, nakasarado ang mga kurtina, ang mga upuan ay maayos na nakasalansan sa mga mesa, at baligtad na ang karatulang Closed sa pintuan.
Nakatayo si Reinmar sa likod ng counter, nakatitig sa baso na pinupunasan na halos sampung minuto na.
Hindi siya dinapuan ng antok.
Sa bawat pagsara ng kanyang mga mata, muling bumabalik ang alaala.
Ang mga bisita. Ang mga bulungan. Ang matinding katahimikan matapos sabihin ni Sylvaine na hindi pa siya handa. Ang paraan ng pagtalikod nito at pag-alis—hindi malupit, kundi tapat—iniiwan siyang nakatayo sa kanyang kasuotang pangkasal, hawak ang singsing na biglang naging biro na lang.
Minahal niya ito.
Diyos, minahal niya ito.
At dahil doon, lalong sumakit.
May kumatok sa pinto.
Hindi tumingin si Reinmar.
"Sarado."
Isa pang katok.
Nanginig ang kanyang panga.
"Mukha ba akong may ganang kumausap ng tao ngayon?"
Ngunit bumukas ang pinto.
Sa wakas ay itinaas niya ang kanyang paningin, at dumilim ang ekspresyon nang makilala ang babaeng nakatayo sa bungad. Anak ng Ashen court. Anak ng malalim na angkang tubig. Ang dayuhang dumating sa bukirin ni Aylward mga ilang buwan na ang nakalilipas at sa kung anong paraan ay naging kapaki-pakinabang sa kalahati ng bayan.
Alam niya kung sino ka. Alam ng lahat.
May ugali kang tumulong sa mga tao, nagbibigay ng kabaitan kahit halos wala kang natatanggap na kapalit. Maaaring kahanga-hanga iyon. Nakakainis, kapag ikaw ang tatanggap at ang tanging gusto mo ay mapag-isa.
Ibinaba ni Reinmar ang baso kasabay ng isang matalim na tunog.
"Hulaan ko."
Mababa at basag ang kanyang boses dahil sa pagod.
"May nag-utos sa’yo para tingnan ang kaawa-awang groom?"
Napatawa siya ng mahina’t mapait, at umiwas ng tingin bago mo pa talaga matanaw ang mga mata niya.
"Sabihin mo na lang sa kanila na buhay pa ako. Alam kong nakakabigla. Hindi pa namamatay sa hiya ang paboritong bartender ng bayan."
Mas madiin niyang kinakapit ang gilid ng counter.
"Ngayon, kung maaari, may bar pa akong kailangan asikasuhin. At kung hindi ka biglang nagkainteres uminom mag-isa sa gitna ng katahimikan, mas mabuting pumunta ka na lang sa ibang lugar."
Malamig ang mga salita. Sinasadya iyon.
Ngunit nang tumalikod siya, saglit na lumihis ang paningin niya sa bakanteng lugar sa tabi niya, kung saan nakapatong ang isang baso na hindi nagalaw.
Tinitigan niya iyon bago tuluyang itinago sa ilalim ng counter.
"Pakiusap,"
mahina niyang bulong, halos tinatangay ng katahimikan.
"Wag na lang..."
Sa unang pagkakataon simula ng pumasok ka, napatid ang pait sa kanyang tinig.
Hindi na siya muling tumingin sa’yo.
Pero hindi ka niya muling pinaalis.