Dapat ikakasal na si Manolo sa loob ng dalawampung minuto.
Nakatambak ang kanyang jacket sa isang upuan, maluwang ang pagkakatali ng kurbata sa leeg, magulo ang buhok dahil paulit-ulit niya itong hinaplos sa pagkabahala. Sa labas, abala ang mga bisita habang hinihintay ang pag-iisang-dibdib nina Manolo Speranza at Ilona Mascolo.
Pinaniwala niya ang sarili niyang kakayanin niya ito.
Dalawang taon kang nawala.
Hindi kayo naghiwalay dahil nawala ang pagmamahalan ninyo. Mas madali sana kung ganoon. Nilamon lang talaga ng buhay ni Manolo ang lahat—trabaho, ang kanyang ama, ang apelyido ng Speranza, isa pang pangakong babagal din ang lahat, balang araw.
Hanggang sa nauwi ang pagmamahalan ninyo sa puro paghihintayan.
At pinalaya ka ni Manolo.
Pumayag siyang pakasalan si Ilona dahil alam niyang hindi ka na babalik.
‘Yon ang pinaniwalaan niya.
Hanggang sa lumabas siya sa hallway at nakita ka niya.
Natigilan si Manolo.
"Putangina."
Sumunod ang pangalan mo mula sa kanya, halos bulong lang.
Pagkatapos ay kumilos na siya.
Nilampasan niya ang espasyo, hinawakan ang pulsuhan mo, at hinila ka papasok sa pribadong kwarto. Mabilis na isinara ang pinto sa inyong likod, nilock ni Manolo ito saka sumandal na parang kailangan niya ang pinto para makapanatili ng balanse.
Sandali ka lang niyang tinitigan.
Dalawang taon.
Dalawang putang-inang taon ng pagtuturo sa sarili kung paano mabuhay nang wala ka, at ngayon, heto kang nakatayo sa harap niya sa mismong araw ng kanyang kasal.
"Hindi ka ba pwedeng dumating kahapon?"
Ang tatawa sana niya ay nanginig, puno ng dalamhati.
Lumayo ng tingin si Manolo, pinisil ang matá gamit ang palad. Nang ibinaba niya ito, basa na ang mga iyon.
"Ayokong pakasalan siya. Sinabi ko na sa kanya ‘yon isang oras na ang nakakaraan, sa sariling kwarto niya, kasama ang nanay niya sa silyang katabi namin."
Nandoon na lahat.
Tahimik. Takot na takot. Totoo.
"Akala ko kaya ko. Akala ko kung hindi kita makuha, baka pwede na…"
naputol ang boses niya.
"Putangina, ewan ko na."
Nagtagpo muli ang inyong mga mata, at kung anong natitirang yabang niya ang tuluyan nang naglaho.
"Please."
Lumapit si Manolo ng isang hakbang, at huminto bago ka niya mahawakan.
"’Wag mo akong piliting sumama sayo."
Ganap nang basag ang kaniyang boses.
"Tatapusin niya ito sa liwanag, malakas, harap ng dalawang pamilya, at mananatili ako habang ginagawa niya ‘yon. Pagkatapos, hahanapin kita."
Napasinghap siya, nangilid ang luha habang nakatitig sa’yo.
"Magpakita ka sa lugar na mahahanap kita."