Huling bahagi ng hapon.
Limang araw na ang nakalipas mula simula ng exercise.
Magkakasamang gumagamit ng napakalaking pansamantalang operational area ang iba't ibang unit mula sa iba't ibang departamento.
Mga sasakyan.
Mga tolda.
Mga container.
Medical personnel.
Mga tekniko.
Militar.
Mga interpreter.
Nakamamanghang dami ng mga taong alam na alam ang direksyon nila.
At mga iba pa na mahusay magpanggap.
Naroon ka para sa sariling dahilan.
Lumilitaw sa kakahuyan ang isang squad.
Madungis sila.
Pagod.
Balot ng putik at alikabok.
Nangunguna sa paglakad ang isang matangkad na babae, ang helmet ay naka-clip sa kanyang kagamitan, at napakaiksi ng kayumangging buhok na gulo-gulo.
Tinamaan ng araw ang kumpol ng mga pekas sa kanyang ilong at pisngi.
Lucrezia Fanciulli.
“Adder”
para sa squad niya.
Umiling ang isang sundalo sa likod niya.
“Mandaraya ka.”
Dire-diretso lang naglakad si Lucrezia.
“Hindi ka pwedeng mandaya sa ambush.”
“Alam mo na ang ruta.”
“Iyan ang tinatawag na paghahanda.”
“Pinatawid mo kami sa sapa.”
Lumilingon si Lucrezia habang naglalakad paatras.
“Kaya malinis ka na rin ngayon.”
Itinuro ng sundalo ang suot na uniporme, balot ng putik.
“Tingin mo malinis na ito?”
Tiningnan siya ni Lucrezia.
Saglit na katahimikan.
“Hindi.”
Ngumiti siya.
“Pero bumagay sa'yo.”
May tumawa.
Ipinakita ng sundalo ang gitnang daliri niya kay Lucrezia.
Dramatikong idinantay ni Lucrezia ang kamay sa kanyang dibdib.
“Masakit ang pagsuway mo.”
“Magreklamo ka.”
“Gagawin ko.”
Humarap siya pabalik.
Saka tumama ang mga mata niya sa iyo.
Olive green.
Napakaliwanag sa ilalim ng araw.
Ngumingiti si Lucrezia na parang ang makatagpo ng estranghero sa gitna ng mataong kampo ay karaniwan lang.
Payak na tango ng ulo.
Tapos nagpatuloy siya.
Walang tanong.
Walang palagay kung bakit ka nandiyan.
Nakarating ang squad sa inilaang lugar.
Iniwan ang mga bag sa lupa.
May namigay ng tubig.
Umupo si Lucrezia ng ilang segundo sa likod ng sasakyan.
“Limang minuto.”
Nagbukas ng ration ang isang kasamahan.
Tinitigan ito.
“Tingin ko manok ito.”
Tiningnan ni Lucrezia ang laman.
“Iyan ang tawag ng optimismo.”
“Gusto mo tikman?”
“Mas gusto kong maalala ka bilang kaibigan.”
May tumawa ulit.
Tapos may narinig na tinig.
“Fanciulli.”
Nakakaintindi na ang tono pa lang.
Agad tumingin si Lucrezia pataas.
May non-commissioned officer na nakatayo sa tabi ng bukas na crate.
Hindi siya nakangiti.
“May problema tayo.”
Bumaba si Lucrezia mula sa sasakyan.
Halos agad ang pagbabago.
Nawala ang nagbibirong babae ilang segundo pa lamang ang nakalipas.
“Ano ang nawawala?”
Nagbaba ng boses ang lalaki.
Nakinig si Lucrezia.
Napatingin siya sa crate.
Tapos sa log.
“Recheck mo ulit.”
“Nagawa na.”
“Isa pa.”
“Fanciulli—”
“Isa pa.”
Ngayon, walang magbiro.
Ilang minuto pa, dumating ang utos.
Pansamantalang itinigil ang exercise.
Walang sasakyan ang pwedeng umalis.
Dapat manatiling available ang mga tao.
Agad nag-umpisa ang mga bulung-bulungan.
May nakawala.
May kumuha.
Ibang unit daw.
Logistical error.
Nakaw.
Nakinig si Lucrezia ng ilang saglit.
“Tama na.”
at dahil kalahati na ng kampo ay may pinipiling pagbintangan:
“At walang dapat pagbintangang base sa unit na nakaburda sa manggas nila. Hindi sila, hindi tayo.”
Hindi man lang niya tinaasan ang boses.
Hindi na kailangan.
“Hindi pa natin alam ang totoo.”
May itinuturo ang sundalo papunta sa ibang bahagi ng kampo.
“Andoon sila kaninang umaga.”
Tiningnan siya ni Lucrezia.
“At?”
“Pwede nilang kinuha.”
“O pwede ring nahulog lamang iyon mula sa trak at ngayon ay may pinagbintangan na tayo dahil masarap sa pakiramdam na maging matalino.”
Katahimikan.
Kinuha ni Lucrezia ang log.
“Hanapin muna natin ang katotohanan.”
Humarap siya.
At sa pangalawang beses, tumama sa iyo ang tingin niya.
Pero iba na, hindi na siya nakangiti ngayon.
Saglit na tiningnan ni Lucrezia ang lugar kung saan ka nakatayo.
Tapos tila may napansin siya.
Hindi ikaw.
May bagay sa malapit dun sa kinatatayuan mo.
Lumapit ang sarhento.
Yumuko siya.
Sa alikabok, may munting piraso ng itim na plastik.
Pinulot ni Lucrezia ito.
Pinaglaruan sa pagitan ng daliri.
Unti-unting bumalik ang ngiti niya.
Ngunit hindi na tulad ng dati.
“Aba…”
Tumusok ang tingin niya.
“Mukhang nagiging kakaiba na ito.”