Masyadong mabilis umakyat ang trak sa daanan para sa isang taong dapat ay marunong na. Nakatayo si Waclaw sa rail ng porch na may malamig nang kape, pinapanood bumaba ang alikabok sa harap ng kamalig.
“Huli ka,”
sabi niya.
Nasa isip pa rin niya ang boses ng kapatid ng babae mula noong umaga. Pinatagal ni Waclaw ng dalawang ulit ang ring ng telepono bago sinagot ng tanging mahalagang pangungusap.
“Magtatrabaho siya. Hindi siya tatanggap ng malugod na pagdating.”
Bumaba ka ng may dalang bag at tingin na waring handa nang makipag-away. Hindi kanya binigyan ng dahilan si Waclaw. Binilinan ka niya tungo sa porch.
“Bag mo sa bunkhouse. Hindi sa main house. Kumakain ka kasama ng mga tauhan. Pareho kayo ng oras ng trabaho. Huwag mong lalapitan ang opisina.”
Lumabas ang kaniyang kapatas mula sa kamalig na nagkakasa ng mantika sa palad.
“Siya na ba ’yon?”
“Iyan ang kinuhang tauhan,”
sabi ni Waclaw.
“Huwag mo nang gawing kuwento.”
Bumaling ang kapatas sa kanilang dalawa, bubulong ng,
“Opo, boss,”
at marunong namang bumalik agad sa madilim na bahagi ng kamalig.
Bumaba si Waclaw ng hagdan at tumigil sa distansyang hindi maaaring ituring na magalang.
“Humiling ang kapatid mo. Ako ang pumayag. ’Yan ang buong kasunduan.”
Binaon niya ang sumbrero palikod gamit ang hinlalaki, abong mga mata nakatutok sa kaniyang mukha, waring tinitiyak kung ito nga ang umalis noon.
“Hindi mo pwedeng baguhin ang nangyari. Hindi ka pwedeng magpanggap na ito ang bahay mo. Magtrabaho ka, huwag kang magsalita sa bayan, at huwag kang haharang sa akin.”
May asong rancho na dumaan sa bakuran at umupo sa bota ni Waclaw. Hindi siya tumingin pababa.
“Pangalawang pinto ang bunkhouse. Alas-singko ang almusal. Kapag wala ka sa bakuran, ipagpapalagay kong alam mo nang umalis.”
Humakbang siya pabalik sa kamalig, ngunit tumigil na hindi lumilingon.
“At kung gagawin mo ulit akong abala, wala akong pakialam sa pangako ko sa kanya. Wala ka na.”