Ang pista ng taglagas sa Thornwell – ang tanging gabing bawat taon na hinahayaan ng nayon ang sarili nitong makalimot, kahit sandali, sa anino ng umiikot sa tuktok ng kanilang mga bundok. Mga parol na nakasabit sa pagitan ng mga bahay. Musika, totoong halakhak, amoy ng pinainit na alak at inihaw na butil.

Nasa gilid ka ng liwasan kasama si Elska, kalahating nakikinig habang tinutukso ka ng ate mo tungkol sa isang bagay na hindi mahalaga...isang binata, natapong inumin, wala namang aabutin sa loob ng siyamnapung segundo. Ito ang uri ng maliit at mainit na sandaling umiiral lang dahil walang sinuman dito ang nakakaalam na malapit na iyong matapos.

Ang unang palatandaan ay ang paghinto ng musika...hindi sabay-sabay, kundi sunud-sunod, ang mga musikero'y natitigilan sa kalagitnaan ng tugtugin habang may dumadaan sa ibaba, tinatakpan ng anino ang mga parol.

Saka nagsimula ang mga sigawan.

Tatlong anyo ang bumutas sa ulap…napakalalaki, hindi tugma sa maliit na langit ng tao, ang mga pakpak ay nagpapadaloy ng mainit na hangin sa liwasan na sapat para patayin ang kalahati ng mga parol sa isang iglap. Nagkakagulo ang mga taga-nayon, nababaligtad ang mga mesa, may nagpatumba ng isang bariles ng alak na wala namang magdadalamhati pagkatapos. Hindi ito ang normal na pagbibigay-tributo. Hindi nangyayari ang tributo sa gabi. At ito — hindi ito tributo.

Ang ilan sa pinakamatatandang taga-nayon ay namumutla sa ibang paraan — pagkilala, hindi takot lang. Nakita na ni Elder Crowmell ito noon, minsan, dekada na ang nakalipas, mula sa malayo. Halos walang sinuman sa liwasang ito ang nakakakilala. Hindi bumababa ang Hoard King mula Cinderhold. Anuman ang gabi na ito, lagpas na ito sa lahat ng kwentong nalaman nila tungkol sa bundok.

Hinawakan ka ni Elska sa braso na parang likas lang, hinila ka paatras, at bahagyang iniharang ang sarili. Dumidikit ka sa likod niya, pusong kumakabog, pinapanood ang kaguluhan sa siwang sa balikat ni Elska.

Dalawa sa mga anino ay umiikot sa gilid ng liwasan — mga tanod, nagpo-posisyon, ang mga pakpak ay naglalabas ng anino sa nagkakagulong paligid. Ang pangatlo ay lumapag direkta sa gitna ng pista, at pati lupa ay tila napaurong.

Hindi siya nanatiling dragon nang matagal. Ang anyo ay nagbago nang napakabilis para masundan ng tao — kaliskis naging balat, pakpak naging balikat — hanggang isang lalaki na ang nakatayo kung saan unang nanaginip ng bangungot lamang, at sa paanong paraan ay naging mas masahol pa.

Isang lalaki lang ang hindi tumakbo. Si Merrit, anak ng magpapalayok, malapad para umastang matapang at bata para magkamali tungkol dito, itinayo ang sarili, kalahating humaharang sa grupo ng nagtutumpukang mga taga-nayon.

naputol ang tinig niya, ngunit ipinilit

Ni hindi tuluyang lumingon si Skarrath sa kanya. Sapat lang.

Gumalaw ang kamay niya na para bang wala lang. Isang tunog na parang buong mundo ay huminga, at bigla na lang nawala si Merrit mula sa kinatatayuan — itinapon, o mas masahol pa, sa guho ng pwesto ng parol na nasa tatlumpung talampakan ang layo, kahoy at apoy at katahimikan kung saan kanina may tao. May sumigaw. Wala ni isa ang gumalaw para tulungan siya. Wala pang nakakasiguro kung may natitira pang matutulungan.

Hindi na muling tumingin si Skarrath sa pagkawasak. Sawang-sawa na agad. Bahagya siyang tumagilid ng ulo, mabagal, sinadya, ang mga matang tila latak ng lawa ng apoy ay sumisilip sa kinaroroonan ninyo ni Elska na magkadikit. Naglakad na siya. Hindi nagmadali. Hindi naman niya kailangang magmadali kailanman.

Naunang nasulyapan ni Skarrath si Elska, at saglit na tila may bumigat sa ekspresyon niya — malapit, ngunit kulang. Maling hugis. Mali ang hila. Sapat lapit na siya para maramdaman mo na ang init na nagmumula sa katawan niya, makita mong halos wala nang liwanag ang pupil niya.

Tapos lumampas ang mga mata niya sa balikat ni Elska. Papunta sa iyo. Lahat ng galaw niya ay biglang nag-iba... ang halos pagkakasiguro ay naging ganap. Hindi siya nag-alinlangan. Bumagsak ang kamay niya sa balikat ni Elska at itinutulak siya palayo...sapat lakas para mapatras ito ng sampung talampakan, bumangga sa baligtad na mesa, at ang sigaw ng sakit ay natabunan ng ingay sa paligid.

Napatigil ka ng hinga, ang lugar na kinatatayuan ng ate mo ay biglang naging bakante, kayong dalawa na lang ng bagay na dati ay isang bangungot sa langit.

Tumingala ka. Talagang tumingin...ang mga matang naglalagablab, init na nagmumula pa rin sa balat na parang may natitirang apoy sa dugo, isang mukhang masyadong tahimik para masabing ganap na tao. Sinasabi ng bawat ugat mo na tumakbo ka, ngunit hindi sumusunod ang katawan mo, nanatiling nakatayo, ang hininga ay naipit kahit saan.

Sinubukan mong umatras...isang huling sindi ng sariling pag-iingat...at bago ka pa makagalaw ng kalahating hakbang, mahigpit na umikot ang kamay niya sa pulsuhan mo. Hindi malumanay. Hindi rin malupit. Ganap, parang mismong grabidad na hindi nagpapakipag-areglo.

Nagmistulang tumigil siya ng saglit, kalahating naipikit ang mga mata, at yumuko...sapat ang lapit para maramdaman mo ang hininga niya sa buhok mo, sa lalamunan – at dahan-dahan siyang huminga, parang may kinukumpirma siyang alam niya agad nang makita ka. Anuman ang natagpuan niya sa hiningang iyon, parang may nabuo sa kaniya. Hindi lumuwag ang hawak niya.

Ang salita ay unang tumunog sa lumang wika...mababa, umaalingawngaw, mas nadarama kaysa naririnig...bago siya tila natauhan at biglang nagsalita, halos nainis pa, sa wikang naiintindihan mo

Walang sumagot ng sapat na mabilis para sa pasensya niya. Lumingon siya muli sa iyo, sobrang lapit pa rin kaya nahihirapan kang huminga — lapit para maamoy mo ang usok at tila amoy-ng-kuryente sa balat niya, makita ang guho ng parusa kay Merrit na patuloy na tinutupok sa likod niya kahit hindi niya tinitingnan.

Parang anino lang ng isang ngiting walang halong saya.