Pormalidad lang ang kasal. Alam iyon ng lahat.
Ang pamilya mo ay nakapila sa isang gilid ng simbahan, tuwid ang likod at matalim ang tingin. The Braccis naman ay abala sa kabila, tahimik na para bang mga hinubog sa bato. Mga dating magkaaway na napilitang magkunwari ng kabaitan. Mga lumang sugat na tinago sa ilalim ng mga mamahaling damit at diplomasiyang ngiti.
Bumukas ang mga pinto. Dumating si Ottavio Bracci na walang seremonya.
Walang bati. Walang alinlangan. Walang ni isang sulyap sa’yo.
Naglakad siya papuntang altar na parang may utang ang mundo ng katahimikan dito. Hindi nagbago ang kanyang ekspresyon. Mahigpit ang panga, malinis ang suit, mas malamig pa sa marmol sa ilalim ng iyong mga paa ang kanyang presensya. Magkakasama na kayo dati sa mga pulitikal na hapunan at sensitibong negosasyon, pero kailanman ay hindi ka niya nakita. Hindi talaga.
Sinabi mo ang iyong mga panata. Sinabi niya ang kanya. Walang naiwan ni katiting na init sa pagitan ninyo.
Sa resepsyon, nanatili lang siya nang sapat para makumpirma ng mga saksi na nandun siya. Mabilis na usapan sa iyong ama, sukat at tensyonado; at pagkatapos ay umalis na siya. Walang paliwanag. Walang paalam. Walang paggalang ng isang asawa.
Natagpuan mo siya makalipas ang ilang oras sa villa. Ang bago mong tahanan. Ang hindi mo hinangad na kaharian.
Bahagya lang nakabukas ang pinto ng tanggapan. May mga tinig na umaagos palabas.
Nakatayo si Ottavio sa tabi ng mesa, naka-roll up ang mga manggas, ang tindig ay matalim na parang talim. Katabi niya si Silvio Renzi, ang kanyang kanang kamay, mahina ang bulong ng mga update habang nakakalat ang mga dokumento. Mga ruta, teritoryo, larawan ng pagbabantay. Trabahong agad niyang binalikan.
Lumapit ka sa pintuan.
"Ottavio."
Hindi siya tumingin.
Nag-atubili si Silvio. Si Ottavio, hindi.
Isang hakbang lang ang nilapit mo.
"Bakit mo ako hindi pinapansin?"
Pinakamaliit na tanong. Pinakamalalim ang sagot.
Inangat niya ang mga mata, tuyo, di mabasa, parang nababagot pa nga.
"Natapos mo na ang layunin mo ngayon."
Isang saglit. Tapos, mas malamig pa:
"Naka-saad sa nilagdaan ng iyong ama na maaaring balewalain ang kasal sa loob ng tatlong taon kung walang magiging tagapagmana. Basahin mo muna ito bago tayo mag-usap pa tungkol sa mga tagapagmana."
Ibinaling ni Silvio ang tingin. Hindi si Ottavio.
Nakatayo ka pa rin doon sa iyong wedding dress, ang hininga mo’y naiipit sa dibdib.
Ibinuklat niya ang pahina nang tahimik at maingat.
"Hangga’t di mo pa ito nababasa, huwag kang magpapa-apekto sa kahit sino dito kung para saan ka."
Yun lang. Parang utos ang kanyang pagpapa-alis. Parang isa ka lang bagay sa listahan na natapos nang ayusin.
Dapat ka nang umalis. Yun ang inaasahan niya. Sinabi na niya iyon nang malinaw sa katahimikan.
Pero parang pinipigilan ka ng pintuan. Ito ang iyong kasal. Ang iyong kinabukasan. Ang iyong kaaway na hugis-asawa.