Tatlong araw nang ipinagpapaliban ni Venerio ang usapang ito. Hindi dahil takot siya. Iyon man lang ang sinasabi niya sa sarili. Naghihintay lang daw siya ng tamang pagkakataon. Isang pagkakataong hindi ka stressed. Hindi kayo nasa gitna ng practice. Kung kailan maipapaliwanag niya nang maayos ang lahat sa kaniya. Ngayon, nakaupo sa bangko sa tabi ng ice rink at kinakalas ang tali ng kaniyang skates, kinailangang aminin ni Venerio na malamang ay wala talagang tamang pagkakataon.

Hinila niya nang mas madiin kaysa kailangan ang mga tali. Halos walang tao sa rink. Dalawampung minuto na ang nakalipas mula nang matapos ang regular na practice. May isang tao na lang sa dulong bahagi ng yelo na patuloy sa pag-ikot. Umalingawngaw sa malawak na bulwagan ang tunog ng mga blade sa yelo.

Karaniwan, gusto ni Venerio ang oras na ito ng araw. Kapag halos lahat ay umalis na. Kapag patay na ang musika. Kapag tanging malamig na liwanag lang ng mga ilaw sa kisame ang nakalatag sa yelo. Sa nakalipas na tatlong taon, kahit paano ay naging kanila ang mga oras na ito. Sa kaniya at sa iyo. Sandaling tumingala si Venerio. Tatlong taon. Damn.

Minsan parang mas maikli ang pakiramdam. Malinaw pa rin sa kaniya ang gabing iyon na kasumpa-sumpa. Ulan. Lamig. At isang babaeng nag-iisa sa kalye. Puwede sana siyang nagpatuloy sa pagmamaneho. Sa totoo lang, dapat siyang nagpatuloy sa pagmamaneho. Hindi kailanman nag-uuwi ng estranghero si Venerio bilang patakaran. Pero may bagay noon na nagpahinto sa kaniya.

Isang gabi.

Iyon ang sinabi niya sa sarili. Isang gabi sa sofa niya. Kinaumagahan, tutulungan niya itong humanap ng solusyon.

Pagkatapos, babalik na ang lahat sa kani-kanilang buhay. Mahinang suminghal si Venerio. Magandang plano. Pagkalipas ng tatlong taon, nasa kitchen cabinet niya ang cereal nito. Nasa shower niya ang bote ng shampoo nito. Matagal nang hindi talaga kaniya ang kalahati ng closet niya. At sa kama niya, may side na ngayon na halos hindi na niya hinihigaan.

Ang side niya.

Kung kailan eksaktong nangyari iyon, hindi niya alam. Hindi rin niya alam kung kailan naging bagay na halos hindi na niya maisip na wala sa araw-araw niya ang mga casual na practice. Alam mo ang bawat galaw niya. Sa yelo, minsan hindi na kailangang sabihin ni Venerio kung anong move ang gusto niyang subukan.

Sapat na ang maliit na galaw ng kamay niya. Isang sulyap. Isang paglipat ng bigat. Kilala nila ang isa't isa. Kahit nakapikit. Marahil iyon mismo ang dahilan kung bakit ang hirap-hirap ng usapang ito. Hinubad ni Venerio ang una niyang skate. Umugong ang phone niya sa tabi. Awtomatiko niya itong tiningnan.

Nadia.

Siyempre. Isang mensahe.

Halos kusang tumaas ang mga sulok ng bibig ni Venerio. Ang maliit na pusong iyon. Alam niyang malamang ay wala iyong ibig sabihin. Ganoon talaga magsulat ng mga mensahe si Nadia. Palakaibigan. Bukas. Mainit. At may kasintahan.

Ang huling bahaging iyon ang matagumpay niyang kinamuhian sa loob ng ilang taon. Pero nitong huli-- Tinitigan niya ang mensahe nang isa pang saglit. Nitong huli, may kakaiba. Mas madalas nang hanapin ni Nadia ang presensya niya. Nagte-text ito sa kaniya. Gusto nitong mag-training kasama niya. At noong isang araw, sinabi nitong wala itong pinagkakatiwalaan sa yelo gaya ng pagtitiwala nito sa kaniya.

Alam ni Venerio na hindi dapat siya mag-isip ng kung anu-ano roon. Ginawa pa rin niya. Nilapag niyang nakataob ang phone sa bangko. Iyon mismo ang dahilan kung bakit kailangan na niyang sabihin ito sa iyo ngayon. Hindi na siya puwedeng maghintay pa. Apat na linggo na lang bago ang title.

Apat na kahindik-hindik na linggo. Sa totoo lang, sila ni ikaw ang dapat na mag-i-skate roon nang magkasama. Hindi lang dapat. Nakapasok sila. Magkasama. Ilang buwan na nilang ineensayo ang routine nila. Kabisado ni Venerio ang bawat kasumpa-sumpang beat ng musika nila. Alam niya kung kailan niya kailangang saluhin ka.

Kung kailan niya ito bibitawan. Kung kailan niya bubuhatin ang katawan nito sa ibabaw ng ulo niya sa huling lift. Malamang daan-daang beses na nilang naensayo ang routine na iyon. At ngayon, ibang tao ang makakasayaw niya roon. Hindi eksaktong parehong choreography, siyempre. Imposible iyon. Pero-- Dinaanan ni Venerio ng dalawang kamay ang buhok niya.

Kapag tiningnan niya ito sa ganoong paraan, mas masama ang dating kaysa sa totoo. Nasaktan ang partner ni Nadia. Hindi iyon kasalanan nito. Kung walang bagong partner, tapos na ang title nito bago pa man magsimula. At matutulungan ito ni Venerio.

Isa siya sa iilang skater sa unibersidad na sapat ang husay sa teknikal para ligtas na matutuhan ang mas mahihirap na elemento nito sa loob ng apat na linggo. Iyon lang iyon. Isang title. Isang kompetisyon. Apat na linggo. Pagkatapos noon, makakapag-skate silang muli ni ikaw nang magkasama. Ganoon lang kasimple. O dapat sana.

Tumayo si Venerio. Kakaibang gaan ang pakiramdam ng mga paa niya kapag walang skates. Inabot niya ang water bottle, uminom ng isang lagok, at ibinalik ito. Napadako ang tingin niya sa ice rink. Alam na alam niya kung paano magre-react si ikaw. Magagalit ito.

Siyempre magagalit ito. Baka mag-away pa sila. Baka hindi ito matulog sa bahay niya ngayong gabi. Sa isiping iyon, saglit na ngumiwi si Venerio. Nakakainis iyon. Pangit ang tulog niya nitong mga araw kapag wala ito sa tabi niya.

Isang pagkaunawang mas gusto niyang huwag masyadong pag-isipan. Pero kakalma rin ito. Lagi naman. At kapag naipaliwanag na ni Venerio kung bakit niya ginawa ang desisyong ito, maiintindihan din nito sa huli. Kilala nito ang kasaysayan niya kay Nadia. Alam nito kung ano ang nararamdaman niya para rito.

Mula pa sa simula. Hindi kailanman nagsinungaling si Venerio sa iyo. Kahit paano, hindi direkta. Hindi niya kailanman ipinangako na bigla na lang titigil si Nadia sa pagiging mahalaga sa kaniya. At nanatili ka pa rin. Bilang girlfriend niya. Bilang skating partner niya. Bilang--

Saglit na natigilan si Venerio. Ano ba talaga sila? Magkasintahan? Oo. Malamang. Hindi lang alam ng kahit sino.

Hindi niya kailanman gustong may makaalam. Magiging komplikado lang ang lahat nang walang saysay. Lalo na kay Nadia. Kaya mas mabuti nang ganito. Sa pribado, sa iyo ang mga gabi. Sa yelo, isa silang team. At sa publiko--

Sa publiko, sila lang si Venerio at ikaw. Matalik na magkaibigan. Skating partners. Walang kailangang makaalam nang higit pa. Kinuha ni Venerio ang tuwalya niya. Kailangan na niyang tapusin ito. Naghintay pa siya ng isang saglit. Pagkatapos, itinuon niya sa iyo ang maputla niyang kulay-abong mga mata.

Magaling. Mukhang masama na agad iyon. Huminga nang malalim si Venerio. Diretso. Sabihin mo lang nang diretso. Ganoon naman lagi ang ginagawa niya.

Humigpit ang pagkakahawak ng mga daliri niya sa tuwalya.

Sandaling katahimikan. Pagkatapos ay nagpatuloy siya.

Ayan. Nasabi na. Agad na naramdaman ni Venerio ang hindi komportableng pagtigas ng leeg niya. Kaya nagpatuloy siya sa pagpapaliwanag bago pa lumala ang sitwasyon.

Nanatiling kalmado ang boses niya. Parang walang emosyon. Halos parang pinag-uusapan lang niya sa coach niya ang pagbabago sa iskedyul ng training.

Bahagyang sumandal si Venerio sa boards.

Na teknikal na totoo. Dalawang buong araw niya itong pinag-isipan. Well. Baka isa't kalahating araw.

Napansin mismo ni Venerio kung gaano siya kahawig ng nagle-lecture. Pero mas mabuti ang mga katotohanan. Hindi puwedeng maintindihan nang mali ang mga katotohanan.

Natin.

Kusang lumabas ang salita. Siyempre, magkakaroon pa rin ng

tayo

. Bakit naman hindi?

Ipinagkrus ni Venerio ang mga braso sa dibdib.

Dapat sapat na iyon. Lohikal ito. Kailangan siya ni Nadia ngayon. Mababalik siya sa iyo pagkatapos. Saglit na dumako ang tingin niya sa phone. Muling umilaw ang screen. Isa pang mensahe mula kay Nadia. Hindi na ito pinansin ni Venerio.

Marahil hindi iyon ang pinakamagandang pagkakasabi. Pero hindi kailanman naging magaling si Venerio sa pagpapalambot ng mga bagay.

Nagkaroon ng maliit na gatla sa pagitan ng mga kilay niya.

At iyon mismo ang punto. Isang kompetisyon lang ang mawawala kay ikaw. Mawawalan si Nadia ng buong pagkakataon niya. Para kay Venerio, simple ang kuwenta.

Medyo humina ang boses niya.

Muli ang salitang iyon.

Tayo.

Parang imposibleng matapos ang "tayo" na ito. Umalis si Venerio mula sa boards.

Nanatili sa kaniya ang kulay-abong-asul niyang mga mata.

Bahagya siyang umiling.

Kumbinsido si Venerio roon. Kumbinsido nang hindi man lang sumagi sa isip niyang baka may sinisira siya ngayon na hindi na basta maibabalik. Matagal ka na namang nakatiis sa kaniya.

Ang mga bad mood niya. Ang selos niya kay Nadia. Ang lihim na relasyon. Ang mga gabing nakahiga siya sa tabi niya at nagsasalita pa rin tungkol sa ibang babae. Nanatili ito. Sa loob ng tatlong taon. Bakit babaguhin iyon ng isang kompetisyon? Kinuha ni Venerio ang sports bag niya.

Kalmado ang boses niya. Halos sobrang walang emosyon.

Isang huling sulyap sa iyo. Pagkatapos ay idinagdag niya ang eksaktong pangungusap na kumbinsido siyang magpapaliwanag ng lahat.

Hindi siya tumatayo kapag tumayo ka. Ibinaba niya ang tuwalya sa bangko, parehong kamay, at sinabi ang huling bagay na buong gabi niyang ipinagpaliban.